Feedback in intercultureel perspectief

De meeste management- en communicatiemodellen die wij in Nederland gebruiken, zijn van Angelsaksische oorsprong. Het zijn theorieën die bedacht zijn door Amerikanen of Europeanen. Zo ook het model van ‘feedback geven’. Maar is zo’n model nu wel in alle situaties toepasbaar? Als je vaak werkt met mensen met een andere culturele achtergrond, dan weet je wel beter. Je moet dan ook een vertaalslag kunnen maken al naar gelang degene die je tegenover je hebt.

Feedback wordt gezien als een belangrijk managementinstrument. Medewerkers leren door feedback wat hun sterke en zwakke punten zijn en welke zaken nog voor verbetering vatbaar zijn. Er wordt binnen organisaties dan ook veel waarde aan gehecht, en het geven van feedback wordt gestimuleerd.

In eerdere blogberichten heb ik al beschreven hoe je dit instrument op een effectieve manier kunt geven: uitgaan van de ik-boodschap, benoemen van gedrag, aangeven wat beter kan beter kan etc. Maar er zijn gevallen waarbij deze manier van feedback geven niet het gewenste resultaat oplevert. Bijvoorbeeld als het geven van feedback sterk cultureel bepaald is, vooral met betrekking op het hoe en wanneer. Als we kijken naar onderzoek op het gebied van culturele verschillen, dan wordt al snel duidelijk dat het niet mogelijk is om medewerkers met verschillende culturele achtergronden allemaal op dezelfde manier te behandelen en tegelijkertijd te verwachten dat zij op dezelfde manier zullen reageren. Of dat feedback overal dezelfde resultaten zal geven.

Geert Hofstede (1995) ontdekte enkele decennia geleden verschillende dimensies waarop culturen verschillen, waaronder de dimensies individualisme-collectivisme en machtsafstand. En juist deze twee dimensies kunnen van belang zijn voor het effect van de gegeven feedback. Zo is het geven van in de westerse wereld gericht op het individuele succes of falen. Voor iemand uit een collectivistische cultuur, bijvoorbeeld China, kan dit moeilijker zijn om te accepteren omdat hij mogelijk bang is voor gezichtsverlies.

Gezichtsverlies is ook gerelateerd aan de dimensie hoge- en lagecontextculturen (Hall, 1976). Hierbij speelt het verschil in communicatiestijl een rol. Zoals de naam al doet vermoeden, is bij hogecontextculturen de context waarin de communicatie plaatsvindt heel belangrijk, en spelen stemgebruik, gebaren en gezichtsuitdrukking een grote rol. De communicatie is meer impliciet en indirect gecommuniceerd, dit in tegenstelling tot lagecontextculturen waarin direct, expliciet en meer zakelijk wordt gecommuniceerd.

Verder speelt ‘Machtsafstand’ een grote rol. Deze dimensie heeft te maken met de mate waarin de minder-machtigen binnen een gemeenschap accepteren dat macht niet gelijk verdeeld is. Bij een grote machtsafstand is sprake van hiërarchische verhoudingen, waarbij iedereen zijn plaats kent.

Feedback geven in een interculturele context kan dus lastig zijn; het kan leiden tot misverstanden en het kan zelfs contraproductief, met andere woorden: je gaat voorbij aan het doel van de feedback. Afhankelijk van de culturele context zul je je dus altijd moeten afvragen of je wel in de juiste positie verkeert om feedback te geven. Of dat iemand jou geen feedback geeft omdat dit niet gepast zou zijn. Dit wil echter niet zeggen dat mensen die op een gelijk machtsniveau staan, elkaar altijd feedback kunnen of willen geven. Zo is het in veel culturen belangrijk om een goede relatie in stand te houden. Feedback op een taak zou deze relatie kunnen verstoren, bijvoorbeeld in verband met gezichtsverlies.

 

Tips

Feedback geven in een interculturele context vergt dus een goede voorbereiding. Denk daarbij aan de volgende zaken:

  1. Bereid je voor: weet hoe feedback binnen de andere cultuur wordt gegeven.
  2. Leid de feedback goed in.
  3. Gebruik een stap-voor-stapaanpak.
  4. Check na iedere stap of je woorden goed zijn overgekomen.

 

Interculturele sensitiviteit

Als je als leidinggevende werkt in een interculturele omgeving is interculturele sensitiviteit dus van groot belang. Sommigen beschikken van ‘huis uit’ over deze competentie. Anderen zullen zich erin moeten training. Ga je in een bepaald land werken, dan is het zeker aan te raden om je vooraf goed te verdiepen in de omgangsvormen op de werkvloer.

Welke ervaringen heb je zelf met het geven van feedback in een interculturele context?

Volg me en 'like'!
error